Een van de basisstappen op het gebied van mechanische doping is natuurlijk een klikpedaal op je fiets schroeven. Je hebt daarmee veel meer controle over je fiets. Je kan ook je been omhoog trekken terwijl het andere been het pedaal naar beneden duwt, wat meer power oplevert.

De keuze welk soort clipless systeem je wilt begint met de vraag “wil je er normaal op lopen?”. MTB systemen, zoals SPD (zonder SL) laten namelijk een redelijk normale schoen toe. de cleats onder de schoen zijn vele male kleiner. Maar road (weg) systemen accepteren alleen een schoen die bedoeld is om zo min mogelijk af te stappen. Met als voordeel dat dit systeem helemaal geoptimaliseerd is om zoveel mogelijk kracht over te kunnen brengen. Wij proberen de verschillen tussen enkele wegpedaalsystemen uit te leggen.

Look

Al waren er voor Look al heel veel klikpedalen, Look was de eerste met een pedaal specifiek voor het wegwielrennen. Het is nog steeds een van de meest gebruikte systemen. De grootste voordelen van de huidige Look Keo pedalen is dat het raakvlak behoorlijk groot is en de beweging om in te klikken relatief klein is. Door het grote oppervlak wordt de kracht die je zet goed verdeeld over je voet en het pedaalsysteem. Het gevolg daarvan is dat je minder last hebt van je voeten na een lange rit. Ook brengt het de kracht beter over naar je fiets; je wilt natuurlijk geen energie verliezen in je pedaal.
keo
De schoenplaatjes zijn er in 3 varianten die alleen in de hoeveelheid speling verschillen, van 0 tot 9 graden. Je kunt deze onderscheiden door de kleuren van de pedalen. Rood heeft het meeste speling en is het minst belastend voor je knieën. Zwart heeft helemaal geen speling en grijs zit er tussenin. Begin niet met zwart!

De pedalen hebben een scharnier die met een instelbaar geladen veer je schoenplaatje vasthoud. Het nadeel van deze plaatjes is dat ze nogal snel breken en erg glad zijn om op te lopen. Als je valt weet je zeker dat je één van je plaatjes moet vervangen. Het gladde hebben ze aangepakt met hun nieuwste Keo grip schoenplaatjes.

Shimano

Shimano kon niet achterblijven en heeft een Look-vergelijkbaar product ontwikkeld genaamd SPD-SL. Het gebruikt dezelfde bevestiging op je schoen (3 boutjes) en lijken verder qua uiterlijk erg veel op Look Keo’s. Het verschil zit er vooral in dat de Shimano schoenplaatjes een gekleurde onderkant hebben waar je relatief makkelijk op loopt en onder het plastic laagje een sterker metalen frame heeft waardoor ze veel minder snel breken. De asjes en lagers van de pedalen van Shimano staan bekend als BULLETPROOF!
SPDSL
Wat betreft gewicht en prijs zijn de verschillende Shimano en Look systemen compleet vergelijkbaar. Binnen elke prijsklasse van beide merken zijn er vergelijkbare systemen met een vergelijkbaar gewicht verkrijgbaar. De SPD-SL pedalen hebben over het algemeen wel een wat kleiner raakvlak en een grote in-klik-beweging.

Speedplay

Een compleet ander systeem maakt het bedrijf Speedplay. Zij draaien het eigenlijk om en hebben het plastic dat normaal op de schoen zit nu op het pedaal zitten. Het veersysteem dat vastklikt zit nu onder je schoen. Als gevolg hiervan kan het pedaal veel kleiner en 2-zijdig gemaakt worden. Doordat het pedaal rond is gemaakt draait hij uit zichzelf in de juiste positie en hoeft je voet geen in-klik-beweging te maken en kan je de voet er gewoon op rammen. Ideaal voor een snelle start. Ook klik je direct in de veer in plaats van een scharnier. Hierdoor ben je niet meer afhankelijk van de veerspanning om aan je fiets vast te blijven zitten en is de veerspanning veel lager. Dit zorgt voor makkelijker uitklikken zonder per ongeluk in de sprint los te raken. Daarnaast is het raakvlak behoorlijk groot.
speedplay
Het basis- en topmodel van Speedplay is wel een stukje duurder dan de concurrent van Shimano of Look, maar zijn ook lichter en smaller. Daardoor kun je lager door de bocht kun je blijven trappen. Speedplay kent echter ook wat nadelen. Doordat het kliksysteem onder je schoen zit is het erg gevoelig voor vuil en loop je erg ongemakkelijk. Ook verwacht Speedplay dat jij minimaal elk kwartaal onderhoud pleegt. Dit betekent je schoenplaatjes schoonmaken en smeren met droge teflon en het lagervet in het pedaal verversen. Als je de uitleg op speedplay.com volgt is het niet lastig, maar je moet het wel doen!

In de schoenplaatjes zijn 2 varianten, instelbaar (zero) en ultra licht uitklikken (light action). Zero heeft 2 stelboutjes waarmee je bepaalt waar je uitklikt en hoeveel speling je hebt tot je uitklikt (max 15 graden). Light action is vooral bedoeld voor de oudere rijder waar het uitklikken bij andere systemen eigenlijk niet meer gaat.

De vreemde eend in de bijt: Time iClic

In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden is Time iClic geen product van Apple. Het iClic systeem is van het Franse bedrijf Time. We kwamen op dit systeem omdat de Mavic Zxellium Elite pedalen hiervan gebruik maken. Time maakte al het legendarische Time ATAC systeem en daarnaast maken zij prachtige fietsen: interesse gewekt!

mavic zxellium elite pedaal

Wat maakt de Time iClic nou zo bijzonder? In tegenstelling tot het Look Keo en het Shimano SPDSL systeem heb je niet het gevoel dat je ergens in moet haken. Je legt je voet erop en het voelt alsof een magneet je voet in het pedaal zuigt. Uitklikken gaat ook zonder enige druk maar je hebt nooit last van het uitschieten van je pedaal. Mocht dit wel gebeuren is de druk van het uitklikken makkelijk in te stellen. In het kort gezegd: Het inklikken en uitklikken gaat extreem makkelijk.

Daarnaast heeft dit systeem een erg lage q-factor. Dit betekent dat je voet heel dicht bij de as van het pedaal zit. Er wordt beweert dat dit een efficiëntere pedaalslag oplevert. Of dit zo is, dat valt te betwisten. De q-factor is ook in te stellen. Dit kun je doen door je linker cleat op je rechter schoen te zetten en andersom. Op die manier verander je de q-factor met 2,5 mm.
Ten slotte staan deze pedalen bekend als knievriendelijk. Aangezien geen enkele fietser knieproblemen wil en de meeste ze toch krijgen, kun je maar beter snel beginnen met het beschermen van deze belangrijke scharnieren.

De cleats zijn daarentegen minder. Hiervan gaat het gerucht dat ze snel kapot gaan, maar dat is sinds iClic 2 opgelost. iClic 2 cleats kun je gewoon gebruiken op alle iClic pedalen en deze zijn een stuk duurzamer. De cleats zijn goed te betalen, dus mochten ze toch kapot gaan zal het je geen rib uit je lijf kosten.

De Mavic Zxellium en de Time Xpresso gebruiken beide het iClic systeem. De Mavics zijn iets goedkoper en de lagers van de huidige Xpresso’s schijnen niet zo heel best te zijn. Vandaar dat ik voor de Mavics gegaan ben.

Conclusie

Wil je zo min mogelijk onderhoud aan je fiets? Ga voor Shimano SPD-SL. Elke fietswinkel heeft deze op voorraad en ze zijn goedkoop. Heb je genoeg knaken en vind je het niet erg om af en toe wat te smeren? Haal Speedplays! Dit is erg mooi spul en wellicht het beste dat je kunt krijgen. Ben je een hipster en wil je afwijkend doen? Dan is Time iClic jouw ding, zeker als je beginner bent. Het is relatief goedkoop en in en uitklikken gaat heel makkelijk!